header image
N
Aktualno軼i
Sport
Filmoteka Szkolna
KOΜ FILMOWE
Biblioteka - aktualno軼i
Rekrutacja
Jubileusz 50-lecia
Jubileusz 45-lecia
Projekty unijne
Historia szko造
Patron szko造
Misja i wizja szko造
Dyrekcja
Pedagog / Psycholog
Grono pedagogiczne
Rzecznik Praw Ucznia
安ietlica
Sekretariat
Dokumenty szko造
Osi庵ni璚ia uczni闚
u
Dzwonki
Kodeks ucznia
Po lekcjach
Ciekawe linki
Plan lekcji
Organizacja roku szkolnego
Konkursy
r
Zebrania
Sze軼iolatek w szkole
K
Adres:
ul. Warszawska 19
66-400 Gorzów Wlkp.

Telefon:

0957320347

Email:
zso3@edu.gorzow.pl
Patron szko造 Drukuj

                                                 

                                                  ADAM   MICKIEWICZ


            篡cie - twórczo嗆- tradycja 

Najwybitniejszy twórca romantyczny, poeta, publicysta, dzia豉cz polityczny, wizjoner. Urodzony 24 grudnia 1798 r.w Zaosiu ko這 Nowogródka - zm. 26 listopada 1855 r. w Konstantynopolu.
Studiowa w Uniwersytecie Wile雟kim, potem uczy w szkole powiatowej w Kownie. By jednym z za這篡cieli i aktywnym dzia豉czem tajnego patriotycznego Towarzystwa Filomatów, za co zosta aresztowany wraz z grup przyjació i uwi瞛iony w klasztorze Bazylianów w Wilnie (1823-1824). Lata 1824-1829 sp璠zi w centralnej Rosji, w Odessie, Moskwie i Petersburgu, gdzie wszed w 鈔odowisko elity post瘼owej inteligencji rosyjskiej. W 1829 wyjecha w podró po Europie. Zwiedza Niemcy, Szwajcari i W這chy, w Berlinie s逝cha wyk豉dów Hegla. Nawi您a liczne kontakty w mi璠zynarodowym 鈔odowisku artystycznym. Po wybuchu powstania listopadowego w 1830 bezskutecznie usi這wa wróci do kraju. Od 1832 mieszka w Pary簑, z przerw na pobyt w Lozannie (1839), gdzie wyk豉da literatur 豉ci雟k, oraz w Rzymie (1848), gdzie próbowa uzyska poparcie papie瘸 Piusa IX dla ruchów wolno軼iowych tzw. Wiosny Ludów.

砰cie poety w Pary簑 by這 trudne. Brakowa這 mu sta造ch 廝óde dochodów. 字odowisko emigracyjne rozsadza造 spory polityczne. Przez pewien czas Mickiewicz uczestniczy w 篡ciu publicznym, wspó逍racowa m.in. z Towarzystwem Literackim i Towarzystwem Narodowym Polskim. W 1833 by redaktorem i publicyst "Pielgrzyma Polskiego". Przyja幡i si m.in. z ks. H. de Lamennais, Ch. de Montalembertem, G. Sand. W 1834 o瞠ni si z Celin Szymanowsk, co pog喚bi這 jego k這poty 篡ciowe: urodzi這 si sze軼ioro dzieci, a 穎na zapad豉 na chorob umys這w. Mickiewicz odsun掖 si od dzia豉lno軼i publicznej a do roku 1840, kiedy to obj掖 nowo powsta陰 katedr literatur s這wia雟kich w College de France. Wraz z J. Micheletem i E. Quinnetem stanowili w College opozycj demokratyczn wobec monarchii lipcowej. W 1841 poeta zwi您a si z ko貫m Towia雟kiego, przywódcy sekty g這sz帷ej nowe objawienie i odrodzenie 篡cia duchowego (takich religijnych sekt by這 wówczas we Francji kilkadziesi徠). Propaganda towianizmu, a jeszcze bardziej - radykalne pogl康y polityczne i spo貫czne by造 przyczyn zawieszenia go w funkcji profesora.

Podczas pobytu w Rzymie w 1848 Mickiewicz utworzy Legion Polski na s逝瘺ie walcz帷ej Lombardii. Jego cele i pogram wy這篡 w tek軼ie SKxD ZASAD. Potem wraz z grup Francuzów i emigrantów za這篡 pismo "La Tribune des Peuples" o radykalnym programie spo貫cznym. Wskutek interwencji ambasady rosyjskiej pismo zosta這 zawieszone, a Mickiewicz - po zamachu stanu w 1851 - poddany nadzorowi policyjnemu. Ostatni akcj patriotyczn poety by豉 próba sformowania Legionów Polskich do walki z Rosj po przyst徙ieniu Francji do wojny krymskiej. W tym celu przyby do Stambu逝 we wrze郾iu 1855, gdzie niespodziewanie zmar. Zosta pochowany we Francji na polskim cmentarzu w Montmorency. W 1900 trumn uroczy軼ie przeniesiono do sarkofagu w katedrze wawelskiej.

Mickiewicz pozostawi ogromn i zró積icowan spu軼izn literack, obejmuj帷 liryk, poematy epickie, dramaty, publicystyk, w tym wiele fragmentów i utworów niedoko鎍zonych. Po wczesnych próbach utrzymanych w konwencji klasycystycznej opublikowa w 1822 "Poezje", t. I, które uznaje si za pocz徠ek polskiego romantyzmu (II wyd. rozszerzone - 1829). W "Przedmowie" i balladzie ROMANTYCZNO汎 sformu這wa nowy program literatury odwo逝j帷ej si do wierze i wyobra瞠 ludowych, 鈍iata uczu i wyobra幡i przeciwko "m璠rca szkie趾u i oku", wra磧iwo軼i na przyrod i obecno嗆 "niewidzialnego". W poezji tej zatarte zosta造 sztywne granice gatunków, wykorzystana zosta豉 poetyka klechdy, ballady i dumy (najbardziej znane utwory to wspomniana ROMANTYCZNO汎, 名ITE, 名ITEZIANKA, TRZECH BUDRYSÓW, PARYS).

Tom II "Poezji" (1823) zawiera DZIADY cz. II i IV oraz poemat historyczny GRA玆NA. POWIE汎 LITEWSKA. Ta wywodz帷a si z tradycji scottowsko- byronicznej epicka opowie嗆 o litewskiej ksi篹nej, która w przebraniu m篹czyzny staje na czele walki z Zakonem Krzy瘸ckim jest pierwsz prób wykreowania romantycznego poj璚ia patriotyzmu i ojczyzny jako lokalnej wspólnoty.

W 1829 w wyniku podró篡 po Rosji opublikowa Mickiewicz SONETY (Krymskie i Odesskie), które w wyrafinowanej klasycystycznej formie opisywa造 mistyczne poczucie jedno軼i z przyrod, prze篡cie jej jako sacrum.

Og這szony w 1828 KONRAD WALLENROD. POWIE汎 HISTORYCZNA Z DZIEJÓW LITEWSKICH I PRUSKICH jest wzorem romantycznego poematu historycznego: akcja osadzona w XIV w., staranny koloryt lokalny, bohater uwik豉ny w sprzeczne systemy warto軼i. Opowie嗆 o Wielkim Mistrzu Krzy瘸ckim, który odkrywa swoje litewskie korzenie i kierowany patriotycznymi uczuciami doprowadza do kl瘰ki Zakonu, sprzeniewierzaj帷 si tym samym honorowi i kodeksowi rycerskiemu odczytywana by豉 jako metafora konfliktu moralnego prze篡wanego wówczas przez uczestników spisków patriotycznych. Fragmenty poematu: POWIE汎 WAJDELOTY i ALPUHARA zyska造 autonomi i funkcjonuj w 篡wej tradycji poetyckiej (wci捫 ulubione utwory w konkursach recytatorskich).

W Dre幡ie (1832) powsta造 DZIADY cz. III. Wraz z wcze郾iejsz cz. II i IV tworz ca這嗆 charakterystyczn dla dramatu romantycznego: fragmentaryczn, lu幡o skomponowan, niejednolit stylistycznie. Cz. II i IV nawi您uj do poga雟kiego obrz璠u wywo造wania duchów zmar造ch. Przedstawiaj ludow wiar w jedno嗆 鈍iata widzialnego i niewidzialnego i mo磧iwo嗆 wzajemnej ingerencji oraz aprobat dla prostego, intuicyjnego kodeksu moralnego. Cz. IV kreuje tak瞠 jedn z wersji bohatera romantycznego - nieszcz窷liwego kochanka (Gustaw). Cz. III osadzona jest we wspó販zesnych Mickiewiczowi realiach, nawi您uje do uwi瞛ienia i procesu m這dzie篡 filomackiej. Dzieje si w celach wi瞛iennych i w salonach carskich urz璠ników. Cz. IV i III 陰czy osoba bohatera: nieszcz窷liwy kochanek Gustaw przeistacza si w Konrada - patriot i buntownika. Kulminacyjnymi fragmentami tej cz窷ci s tzw. Wielka Improwizacja (monolog Konrada skierowany przeciwko Bogu, który dopuszcza do zbrodni na narodzie) oraz Widzenie ks. Piotra (w pokorze i mi這軼i bo瞠j doznaje on wizji przysz貫j odrodzonej Polski). Ostatni cz窷ci DZIADÓW drezde雟kich jest epicki UST襾 skierowany przeciw carskiemu despotyzmowi, a zako鎍zony wierszem DO PRZYJACIÓ MOSKALI.

W Pary簑 Mickiewicz napisa i opublikowa (1834) bodaj najwa積iejsze swoje dzie這: PAN TADEUSZ CZYLI OSTATNI ZAJAZD NA LITWIE. HISTORIA SZLACHECKA Z ROKU 1811 WE DWUNASTU KSI癿ACH WIERSZEM. Wykorzystuj帷 m.in. tradycje powie軼i historycznej, powie軼i poetyckiej, eposu, poematu opisowego, stworzy "poemat narodowy" jedyny w swoim rodzaju, nie maj帷y odpowiednika w literaturze. Pos逝guj帷 si ró積orodnymi konwencjami, u篡waj帷 liryzmu, patosu, ironii, realizmu, odtworzy 鈍iat szlachty litewskiej w przededniu nadej軼ia armii napoleo雟kiej. Barwny korowód sarmatów, skóconych cz瘰to i intryguj帷ych jednoczy si w poemacie w poczuciu wi瞛i patriotycznej w nadziei na rych貫 odzyskanie wolno軼i. Jednym z gównych bohaterów poematu jest otoczony tajemnic ksi康z Robak, emisariusz napoleo雟ki, w przesz這軼i - jak si okazuje - szlachecki zawadiaka odkupuj帷y grzechy m這do軼i s逝瘺 ojczy幡ie. Zako鎍zenie poematu przepojone jest rado軼i i nadziej, której - jak autor ju wiedzia - historia nie potwierdzi豉. Dzie這 mia這 s逝篡 "pokrzepieniu serc" w oczekiwaniu na lepsz przysz這嗆.

Z wa積iejszych utworów Mickiewicza warto jeszcze wymieni pisane w latach 1839-40 tzw. liryki loza雟kie - cykl wierszy przepojonych mistycznym poczuciem jedno軼i z przyrod, zawieraj帷ych refleksj nad czasem, wieczno軼i i przemijaniem. Teksty publicystyczne Mickiewicza wpisane s w nurt romantycznego mesjanizmu, obecnego równie m.in. w my郵i francuskiej (Saint-Martin, de Maistre, de Lamennais, saint-simoni軼i) oraz w filozofii i literaturze niemieckiej. Ró積e nurty mesjanizmu 陰czy這 przekonanie, 瞠 po okresie cierpie i chaosu nast徙i Wielka Przemiana, porównywalna z powtórnym przyj軼iem Zbawiciela, a przyniesie ona wcielenie zasad chrze軼ija雟kich w 篡cie spo貫czne i polityczne. W ró積ych wersjach mesjanizmu rola odkupiciela mia豉 przypa嗆 b康 wybitnym jednostkom, b康 zbiorowo軼iom.

W徠ki mesjaniczne, obecne ju wcze郾iej (gównie w III cz. DZIADÓW) wy這篡 Mickiewicz w dziele KSI癿I NARODU I PIELGRZYMSTWA POLSKIEGO (1832). Wydane w postaci ksi捫eczki do nabo瞠雟twa, odwo逝j帷e si do stylistyki biblijnej, mia造 by KSI癿I pociech i wskazówk dla licznych emigrantów przyby造ch do Francji po upadku powstania listopadowego (rozdawane by造 bezp豉tnie). Poeta sformu這wa tu przekonanie o szczególnej przywódczej roli Polski w walce ludów z tyrani rz康ów, o jej obowi您kach religijnych i politycznych w dziejach ludzko軼i. Ksi捫ka zosta豉 pot瘼iona w bulli papieskiej za u篡wanie religijnych argumentów dla uzasadnienia radykalnego programu spo貫cznego (m.in. uw豉szczenie ch這pów, powszechne prawa obywatelskie, w tym dla kobiet i 篡dów).

Wyk豉dy z College de France zosta造 wydane z notatek s逝chaczy jako COURS DE LA LITTERATURE SLAVE (w ca這軼i w 1849). W I i II Kursie Mickiewicz omawia literatur polsk, rosyjsk, czesk i serbsk w kontek軼ie historii i kultury tych narodów, odkrywaj帷 j dla intelektualistów zachodnich. W Kursie III przedstawia - cz瘰to polemicznie - literatur mu wspó販zesn. W Kursie IV powróci do historiozofii mesjanicznej. Przedstawi tu w豉sn wizj 篡cia filozoficznego i religijnego S這wian. Wskazuj帷 na kryzys 篡cia duchowego Europy zachodniej zdominowanej przez w御ki racjonalizm, widzia przeciwwag w g喚bi duchowej S這wian, którzy przechowuj "prawdy 篡we" i zdolni s poprowadzi ludzko嗆 do odrodzenia moralnego. Teraz jednak misja mesjaniczna zosta豉 rozci庵ni皻a na ca造 鈍iat s這wia雟ki, a tak瞠 na Francj, której przypad tytu "narodu czynu".

Twórczo嗆 Mickiewicza wywar豉 trwa造 wp造w na polsk kultur: na 鈍iadomo嗆 zbiorow, literatur i sztuk. Przez dwa wieki by豉 sta造m elementem edukacji literackiej i wychowania patriotycznego. Jego poezja oddzia造wa豉 na j瞛yk i wyobra幡i, znalaz豉 nawet miejsce w mowie potocznej. Literatura XIX i XX wieku pe軟a jest metafor, cytatów i aluzji do dzie Mickiewicza.Inspirowa m.in. takich twórców, jak J. S這wacki, B. Prus, S.Wyspia雟ki, S. 疾romski. Do dzi nawi您uj do niego wspó販ze郾i poeci, jak np. Cz. Mi這sz czy T. Ró瞠wicz.

Konrad z DZIADÓW sta si archetypem polskiego bohatera tragicznego. DZIADY by造 wyzwaniem dla najlepszych polskich teatrów, a Wielka Improwizacja - dla najwybitniejszych aktorów. Ka盥a inscenizacja jest wydarzeniem kulturalnym. (Najwa積iejsze spektakle: S. Wyspia雟ki - Kraków 1901; L. Schiller - Lwów 1932, Warszawa 1934; K. Dejmek - Warszawa 1967; K. Swinarski - Kraków 1973. W 2000 w Brukseli A. Seweryn wystawi fragmenty w j瞛. francuskim).

Podejmowano równie próby przek豉du PANA TADEUSZA na j瞛yk teatru i filmu. W formie 篡wych obrazów wystawi go M. Kotlarczyk (Kraków 1945). A. Hanuszkiewicz stworzy serial telewizyjny (1970-71); w 1928 nakr璚i film R. Ordy雟ki, a w 2000 - A. Wajda. Film Wajdy zyska du瞠 uznanie w kinie 鈍iatowym.

Mickiewicz inspirowa tak瞠 malarzy i grafików (ilustracje do jego utworów wykonywali m.in. Gerson, Andriolli, Smokowski, Lesser), kompozytorów (muzyk pisali m.in. Chopin, Moniuszko, Szymanowski, Paderewski, Czajkowski, Rimski-Korsakow).

Sama osoba Mickiewicza, cz瘰to przekszta販ona w symbol Poety-Wieszcza Narodowego, by豉 tematem portretów, rysunków i medalionów (uwieczniali go m.in. Wa鎥owicz, Oleszkiewicz, Norwid, Delacroix).

Najs造nniejsze pomniki Mickiewicza znajduj si obecnie w Warszawie (C. Godebski), w Krakowie (T. Rygier), w Poznaniu (B. Wójtowicz) i w Pary簑 (E. Bourdelle).

Du篡 wp造w wywiera造 tak瞠 pogl康y filozoficzne i spo貫czne Mickiewicza. Szczególne po陰czenie religijno軼i, romantycznego nacjonalizmu i radykalizmu spo貫cznego sprawia這, 瞠 powo造wa造 si na niego ró積e ugrupowania polityczne - od lewicowych do skrajnie prawicowych. Jego mesjanizm s這wia雟ki mia du瞠 znaczenie dla kszta速owania si 鈍iadomo軼i narodowej w krajach Europy 鈔odkowej i wschodniej, pozbawionych w豉snej pa雟twowo軼i.

W aktualnych dyskusjach o kszta販ie przysz貫j zjednoczonej Europy przywo造wany jest Mickiewicz jako prekursor wizji federacji wolnych narodów i obywateli oraz twórca idei ojczyzny jako wspólnoty zbudowanej na poczuciu wi瞛i kulturowej i systemie warto軼i. W徠ki te obecne s w wydanej w Pary簑 (2001) ksi璠ze zbiorowej "Le Verbe et Histoire. Mickiewicz, la France et l'Europe".

Liczne pami徠ki po Mickiewiczu znajduj si w Bibliotece Polskiej w Pary簑, w której syn poety W豉dys豉w za這篡 w 1903 muzeum jego pami璚i.

Utwory Mickiewicza, w ca這軼i lub we fragmentach, by造 wielokrotnie przek豉dane na ponad 20 j瞛yków. Literatura dotycz帷a Mickiewicza jest ogromnie bogata i wci捫 si powi瘯sza.



Zegar
Filmoteka Szkolna



Serwis Miejski Gorzów Wlkp. www.gorzow.pl

Lokalny portal informacyjny

Wojewódzki O鈔odek Metodyczny www.womgorz.edu.pl

Kuratorium O鈍iaty

Ministerstwo Edukacji Narodowej www.men.gov.pl/

Okr璕owa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu www.oke.poznan.pl

Centralna Komisja Egzaminacyjna www.cke.edu.pl

Portal o鈍iata www.oswiata.org.pl

G這s nauczycielski www.glos.pl